Είστε καλός ακροατής;

Tης Μαρίζας Στ. Χατζησταματίου, Ψυχολόγου, M.Sc, PhD Διδάκτορος Παν/μίου Θεσσαλίας www.my–psychology.gr

H επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων είναι αμφίδρομη κάτι που αποδέχονται όλοι, αλλά δεν το έχουν όλοι στο μυαλό τους.

Ισως να έχετε απογοητευτεί με έναν από τους φίλους σας, ο οποίος δεν φαίνεται να μπορεί ποτέ να παρακολουθήσει τη συζήτησή σας. Σας κάνουν μια ερώτηση που κυριολεκτικά θα περιλάμβανε μια επαναδιατύπωση αυτού που μόλις είπατε. Στην καλή επικοινωνία έχει τονιστεί η σημασία της καλής ακρόασης. Στο πλαίσιο της συμβουλευτικής και της ψυχοθεραπείας, η διδασκαλία της ικανότητας ακρόασης αποτελεί βασικό πυλώνα όλων των προγραμμάτων κατάρτισης. Υπάρχουν διάφορες μέθοδοι για να εκπαιδευτούν οι μαθητές ώστε να γίνουν ειδικοί ακροατές, καθώς είναι γνωστό ότι χωρίς αυτήν την ικανότητα, είναι σχεδόν αδύνατο να βοηθήσουν κάποιον που έχει ανάγκη.

Εκτός από την επαγγελματική ανάγκη να είναι κανείς καλός στο να ακούει, η ικανότητα όχι μόνο να «ακούει» αλλά να κατανοεί τι λέει κάποιος άλλος είναι θεμελιώδης για τις ποιοτικές σχέσεις. Ο φίλος σας μπορεί να είναι φίλος σας ό,τι κι αν γίνει, αλλά δεν θα ήταν υπέροχο αν μπορούσε να ασχοληθεί μαζί σας με τρόπο που να δείχνει ότι δίνει αξία σε αυτά που του λέτε;

Η έρευνα στον τομέα της επιστήμης της επικοινωνίας έχει μελετήσει συγκεκριμένες συμπεριφορές που συνιστούν καλή ακρόαση. Η νούμερο ένα συμπεριφορά στη λίστα είναι η προσοχή. Απλώς δώστε προσοχή σε αυτό που εκτυλίσσεται σε μια συνομιλία, μια συμπεριφορά που μπορείτε να εφαρμόσετε με ενδείξεις όπως η οπτική επαφή, η παράφραση όσων είπε κάποιος και η υποβολή διευκρινιστικών ερωτήσεων. Στη συνέχεια, μπορείτε να προχωρήσετε στην «επικοινωνιακή ικανότητα», το οποίο είναι αυτό που ενισχύει την καλή ακρόαση για να βελτιώσετε ακόμη περισσότερο τις σχέσεις. Ο «κοινωνικά ικανός» άνθρωπος έχει ένα σύνολο από χαρακτηριστικά:

Εκφραστικός/ή

Πειστικός/ή

Ανοιχτός/η και άμεσος/η

Κατηγορηματικός/ή

Εξυπνος/η

Οργανωτικός/ή

Αμερόληπτος/η

Φιλικός/ή

Υποστηρικτικός

Εξωστρεφής

Απολαμβάνει νέους ανθρώπους

Δείχνει αποδοχή

Εχει υψηλή αυτοεκτίμηση

Οχι νευρικός/ή

Μπορείτε να αναγνωρίσετε ορισμένες από αυτές τις ιδιότητες ως παρόμοιες με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Μερικοί άνθρωποι είναι από τη φύση τους «κοινωνικά ικανοί» αν έχουν αυτές τις ιδιότητες. Αν εσείς δεν είστε, είναι σημαντικό να γνωρίζετε πόσο σημαντικά είναι αυτά τα χαρακτηριστικά για την καλή επικοινωνία κι ότι μπορείτε να προσπαθήσετε να τα αναπτύξετε.

Υπάρχουν πολλές καταστάσεις στις οποίες η καλή ακρόαση μπορεί να σας βοηθήσει να εκπληρώσετε τους στόχους της ζωής σας, δεδομένου ότι «η ακρόαση είναι μια βασική δεξιότητα ζωής». Όποια και αν είναι η κατάσταση, ωστόσο, έχει διαπιστωθεί ότι οι ακροατές κατασκευάζουν κοινές πραγματικότητες με τους συνομιλητές τους. Από τη στιγμή που ανοίγετε το στόμα σας, έχετε αρχίσει να δημιουργείτε αυτήν την πραγματικότητα. Ένα φιλικό «Γεια!» μπορεί να κάνει όλη τη διαφορά στον κόσμο, αλλά ένα γκρινιάρικο «Ω, εσύ;» μπορεί να οδηγήσει στο αντίθετο αποτέλεσμα. Οι ίδιες οι λέξεις δημιουργούν σχέσεις στη στιγμή.

Οταν είσαι καλός ακροατής, χρησιμοποιείς αυτό το πλαίσιο προς όφελός σου. Στην ενεργητική ακρόαση, μετακινείται η αφήγηση με τρόπο που επιτρέπει στο άλλο άτομο να επεξεργάζεται τις σκέψεις και τα συναισθήματά του, βοηθώντας το να αποκτήσει μεγαλύτερη διορατικότητα και αυτογνωσία. Οι ιδέες που εκφράζετε, με βάση αυτά που σας γνωστοποίησε το άλλο άτομο, μπορούν να δημιουργήσουν μια θετική φούσκα σχέσεων στην οποία οι δυο σας νιώθετε στενά συνδεδεμένοι.

Αυτό το σύνολο εξελίξεων σίγουρα δεν χρειάζεται να ισχύει για όλες τις αλληλεπιδράσεις σας. Αν περιμένετε σε μια μεγάλη ουρά στο ταμείο και το άτομο που έχετε απέναντί ​​σας σχολιάζει την κοινή σας κατάσταση, δεν σημαίνει ότι πρέπει να αρχίσετε να δημιουργείτε μια έντονη σύνδεση. Ωστόσο, τουλάχιστον το να αναγνωρίσετε την έκφραση του άλλου για την πραγματικότητα στην οποία βρίσκεστε και οι δύο μπορεί να δημιουργήσει, για μια στιγμή, μια αίσθηση κοινής κατανόησης.

Συνοψίζοντας, η ακρόαση είναι πράγματι μια βασική δεξιότητα για την επιτυχία στη ζωή, και είναι επίσης μια δεξιότητα που μπορείτε να αναπτύξετε. Η έρευνα θα συνεχίσει να προάγει την ακαδημαϊκή κατανόηση αυτού του πολύτιμου χαρακτηριστικού, αλλά στο μεταξύ, εσείς μπορείτε να προωθήσετε τη δική σας ικανότητα και να την αξιοποιήσετε χτίζοντας πιο ποιοτικές διαπροσωπικές σχέσεις.