Ερατώ Χατζησάββα …η πρώτη γυναίκα Πρύτανης μετά από 186 χρόνια λειτουργίας του ΑΣΚΤ

Η εκλογή μου δικαιώνει τις γυναικείες παρουσίες στη σχολή», λέει η Ερατώ Χατζησάββα και εξομολογείται ότι η μεγαλύτερη ικανοποίηση είναι όταν οι νεαρές φοιτήτριες που τη συναντούν στους χώρους της σχολής τρέχουν να τη συγχαρούν. Μου υπενθυμίζει ότι οι γυναίκες άργησαν πολύ να κατακτήσουν μια θέση στη σχολή, ο δρόμος δεν ήταν εύκολος για τις φοιτήτριες που όταν μπήκαν στην ΑΣΚΤ δεν επιτρεπόταν να ζωγραφίσουν μοντέλο. Έχει κυλήσει πολύ νερό από τότε που η Έλλη Βοΐλα έγινε η πρώτη καθηγήτρια, η Ρένα Παπασπύρου η πρώτη διευθύντρια εργαστηρίου στην ΑΣΚΤ και η Σοφία Ντενίση η πρώτη αντιπρύτανης.

Αργυρώ Μποζώνη

Η κ. Χατζησάββα, που διευθύνει το ΙΓ’ εργαστήριο ζωγραφικής, μου επισημαίνει ότι το περιβάλλον εξακολουθεί να είναι ανδροκρατούμενο. «Τα κορίτσια ξεκινούν δυναμικά, με ανεπτυγμένη τη συναισθηματική νοημοσύνη τους, αλλά δύσκολα συνδυάζουν την τέχνη τους με την επιθυμία να κάνουν οικογένεια. Δίνουν και σήμερα τη μάχη τους για να γίνει σεβαστή η επιθυμία τους να εκφράζονται. Η κοινωνία δεν μας φροντίζει. Κατοικούμε στους μικρούς χώρους που κατοικούμε, δεν μπορούμε να έχουμε εργαστήριο, δεν υπάρχει η οικονομική δυνατότητα. Ακόμα και οι συλλέκτες επενδύουν πιο εύκολα σε άνδρες καλλιτέχνες, φοβούμενοι ότι οι γυναίκες θα εγκαταλείψουν. Στην πρώτη μου ατομική έκθεση έκρυβα την εγκυμοσύνη μου, και όντως για έξι χρόνια μέχρι να μεγαλώσει το παιδί μου η έρευνά μου στην τέχνη είχε μείνει πίσω».

Αν η ΑΣΚΤ είναι μια μικρή κοινωνία και καθρέφτης της μεγάλης, με τα ελαττώματα και τα προτερήματά της, «οι φοιτητές είναι αναντίρρητα το μέλλον της τέχνης και της κοινωνίας».

«Οι γυναίκες μεταμόρφωσαν το τοπίο της τέχνης και σε αυτές οφείλουμε εντυπωσιακές αλλαγές. Είναι πιο τολμηρές, αισθάνονται ότι δεν έχουν να χάσουν κάτι, νιώθουν ότι πρέπει να πατήσουν γερά, σταθερά στα πόδια τους, να ζήσουν από την τέχνη τους, κινούνται και εκφράζονται πολύ πιο δυναμικά από τα αγόρια που πολλές φορές, ακόμα και στη σχολή, αισθάνονται ότι πρέπει να απολογηθούν για την τέχνη που κάνουν. Όμως όλοι όσοι φτάνουν στη σχολή ονειρεύονται ότι θα κάνουν σπουδαία πράγματα στην τέχνη τους. Το πρώτο είναι να βρεθούν σε έναν χώρο τέχνης, στη μήτρα που είναι η Καλών Τεχνών».

Για την εκλογή της μιλά με μετριοπάθεια. «Ήμασταν δύο γυναίκες υποψήφιες και είχαμε μεγαλύτερες πιθανότητες» λέει, ενώ δείχνει να την ενδιαφέρει περισσότερο να λύσει προβλήματα που και η ίδια με την 27χρονη εμπειρία της αντιμετωπίζει καθημερινά. «Πρέπει να πατάς σε στέρεες βάσεις, προχωρώντας και διορθώνοντας ελαττώματα. Η ΑΣΚΤ είναι μια σχολή εξαιρετική, καταγράφει τον ακραιφνή χαρακτήρα της εικαστικής έκφρασης, μια σχολή που βγάζει καλλιτέχνες με υψηλή ποιότητα. Όλα τα παιδιά που έχουν τολμήσει να φύγουν στο εξωτερικό έχουν κάνει εξαιρετικά πράγματα, καταγράφεται η δυναμική τους, κάνουν καριέρα και αναγνωρίζονται, ζουν από τη ζωγραφική, κάτι που είναι δύσκολο στη χώρα μας».

Η Ερατώ Χατζησάββα έφτασε στην Αθήνα για να σπουδάσει στην ΑΣΟΕΕ, αλλά όταν έμαθε ότι υπάρχει Σχολή Καλών Τεχνών πήρε την απόφαση να αλλάξει προσανατολισμό, να ακολουθήσει αυτό που της άρεσε πάντα να κάνει, να τολμήσει να κάνει αγιογραφία, να φτάσει στον Γιάννη Ψυχοπαίδη που την πήρε βοηθό όταν ήταν 30 ετών για ένα εξάμηνο. Έμεινε δίπλα του στο εργαστήριο ζωγραφικής για δεκαεπτά χρόνια και σήμερα τον θεωρεί τον μεγαλύτερό της δάσκαλο. «Έμεινα γιατί υπήρχε ελευθερία και συλλογικότητα».

Ρωτώντας τη νέα πρύτανη για τις προκλήσεις της θέσης της αρχίζει να μιλά για τα βασικά προβλήματα της σχολής που πρέπει να επιλυθούν για να τη φέρουν στην πρώτη γραμμή των σύγχρονων ιδρυμάτων.

«Δεν γίνεται να έχουμε τόσες οροφές και να μην έχουμε φωτοβολταϊκά, να μην έχουμε πράσινη ενέργεια, να πλημμυρίζουν οι αίθουσες, δεν γίνεται τα παιδιά με αναπηρία να μην μπορούν να έρθουν στα εργαστήριά τους. Είμαστε ένα δημόσιο ίδρυμα, αλλά δεν μπορεί να θεωρείται πολυτέλεια το να έχουμε ζεστό νερό και καθαριότητα, δεν γίνεται να μην υπάρχει καλή και οικονομική σίτιση όταν οι σπουδαστές περνούν όλη τη μέρα τους στη σχολή, είναι το σπίτι τους. Θα τα κοιτάξουμε όλα αυτά πολύ προσεκτικά. Κάποια σίγουρα λύνονται. Υπάρχουν τρόποι και πρέπει να δοκιμάσουμε να δημιουργήσουμε ένα περιβάλλον πιο φιλικό, ασφαλές και προστατευτικό σε όλα τα επίπεδα».