Προσοχή οι πανδημίες δύσκολα φεύγουν

ΟΙ επιδημιολόγοι υπογραμμίζουν ότι «τα μαθηματικά μοντέλα δεν είναι μαγικές σφαίρες», και ακόμη και οι πλέον εξελιγμένες μέθοδοι δεν μπορούν απαραίτητα να αποκαλύψουν πότε θα τελειώσει η πανδημία ή πόσοι άνθρωποι θα χάσουν τη ζωή τους.

Η ιστορικός Nükhet Varlik, πανεπιστημιακός στις ΗΠΑ, προτείνει αντί να κοιτάμε μπροστά και να ανυπομονούμε για ενδείξεις που θα μας αποκαλύψουν το μέλλον, να κοιτάξουμε πίσω και να δούμε τι οδήγησε στο τέλος πανδημιών στο παρελθόν -ή και όχι: Ακόμη και με ένα επιτυχημένο εμβόλιο και με αποτελεσματική θεραπεία, η νόσος Covid-19 μπορεί να μην εξαφανιστεί ποτέ ολοκληρωτικά. Ακόμη κι αν η πανδημία περιοριστεί σε ένα μέρος του κόσμου, πιθανότατα θα συνεχιστεί σε άλλα. Και ακόμη κι αν πάψει να συνιστά απειλή σε επίπεδο πανδημίας, ο κορονοϊός πιθανότατα θα καταστεί ενδημικός, όπως η εποχική γρίπη. Η ιστορία των πανδημιών είναι γεμάτη από τέτοια απογοητευτικά παραδείγματα. Όταν εμφανιστούν, οι ασθένειες σπάνια φεύγουν. Η μόνη ασθένεια που έγινε κατορθωτό να εξαλειφθεί μέσω εμβολιασμού είναι η ευλογιά. Οι εκστρατείες μαζικού εμβολιασμού υπό τον ΠΟΥ τις δεκαετίες 1960-70 ήταν επιτυχημένες, και το 1980 η ευλογιά ανακηρύχθηκε η πρώτη -και παραμένει η μόνη- ανθρώπινη ασθένεια που έχει πλήρως εκριζωθεί. Ενδεικτικά η ελονοσία, είναι σχεδόν τόσο παλιά όσο και η ανθρωπότητα, και εξακολουθεί να έχει βαρύ απολογισμό σε ανθρώπινες ζωές. Αντιστοίχως, νοσήματα όπως η φυματίωση, η λέπρα και η ιλαρά βρίσκονται «εδώ» επί χιλιετίες.