Τα μεγάλα στοιχήματα του νέου υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα
Καυτές πατάτες», μεγάλα στοιχήματα αλλά και προκλήσεις αφήνει ο απερχόμενος υπουργός ΥΠΕΝ, Κωστής Χατζηδάκης στον νέο υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Κώστα Σκρέκα.
Ψηλά στην ατζέντα του υπουργείου η ρύθμιση της αγοράς των ΑΠΕ, η βελτίωση της λειτουργείας του target model και της αγοράς του ρεύματος εν γένει, η εξέλιξη των διαδικασιών της απολιγνιτοποίηση και των μεγάλων ιδιωτικοποιήσεων και φυσικά η απορρόφηση των χρημάτων του Ταμείου Ανάκαμψης μέσω των μεγάλων έργων που είναι ήδη ώριμα.
Ο στόχος του target model
Το μεγαλύτερο ίσως στοίχημα του νέου υπουργού είναι η ομαλοποίηση της αγοράς ενέργειας μέσω του νέου εργαλείου του target model που ξεκίνησε τη λειτουργία του στις αρχές Νοεμβρίου αλλά χωρίς να έχει καταφέρει ακόμα να φέρει τα επιθυμητά αποτελέσματα.
Από τις πρώτες εβδομάδες παρουσιάστηκαν μεγάλες δυσλειτουργίες στην αγορά εξισορρόπησης προκάλεσε αυξήσεις στις τιμές χονδρεμπορικής που έφτασαν έως και τους τελικούς καταναλωτές. Ο απερχόμενος υπουργός έκανε πολλές παρεμβάσεις σχετικά θέλοντας να τρίξει τα δόντια στις εταιρείες και τελικά αναγκάστηκε να υπάρξει παρέμβαση της ΡΑΕ.
Ειδικότερα, οι «παιδικές ασθένειες» στην εφαρμογή του Target Model, για τις οποίες έχει μιλήσει ο υπουργός Ενέργειας, Κωστής Χατζηδάκης, εντοπίζονται στην Αγορά Εξισορρόπησης, όπου καθημερινά οι παραγωγοί ενέργειας δίνουν τιμές για να δεσμεύουν ισχύ οι εταιρείες που δεν διαθέτουν δική τους παραγωγική βάση. Ο υπουργός είχε κάνει λόγο για αντιδεοντολογικές ενέργειες των παραγωγών, που έδιναν εξαρχής πολύ υψηλές τιμές, και είχε απευθύνει αλλεπάλληλα τελεσίγραφα για τη διόρθωση των στρεβλώσεων.
Τελικά, καθώς οι στρεβλώσεις διατηρούνταν, και ήδη έφθαναν οι πρώτοι «φουσκωμένοι» λογαριασμοί σε καταναλωτές μεσαίας και χαμηλής τάσης, η ΡΑΕ παρενέβη στις 17 Δεκεμβρίου, θέτοντας σε διαβούλευση μικρής διάρκειας, που ολοκληρώθηκε στις 22 Δεκεμβρίου, την εισήγησή της για την επιβολή πλαφόν 50 ευρώ/MW-h στις τιμές της αγοράς Εξισορρόπησης.
Η ΡΑΕ ανακοίνωσε ότι, με στόχο τη διατήρηση «συνθηκών ρευστότητας και ανταγωνισμού» στην αγορά Εξισορρόπησης, για μεταβατικό διάστημα τουλάχιστον τριών μηνών εισηγείται την επιβολή ορίων στις τιμές. Μέσα στους τρεις πρώτους μήνες του χρόνου αναμένεται και η σύζευξη της προημερήσιας αγοράς με την αγορά της Βουλγαρίας.
Δημιουργία ενός νέου μοντέλου για τις ΑΠΕ
Ένας τομέας με μεγάλο ενδιαφέρον αλλά και εντάσεις είναι εκείνος που αφορά τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Μετά από την αναταραχή που δημιουργήθηκε στον κλάδο από τις κινήσεις της προηγούμενης διοίκησης του υπουργείου αναφορικά με την κάλυψη του ελλείμματος του ΕΛΑΠΕ που έφερε αντιδράσεις από μικρούς και μεγάλους παίκτες, ο νέος ΥΠΕΝ θα πρέπει να προχωρήσει την απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης αλλά και των διαγωνιστικών διαδικασιών για τις ΑΠΕ και να δημιουργήσει ένα νέο πλαίσιο για επενδύσεις που αφορούν στην αποθήκευση ενέργειας, στη δημιουργία offshore αιολικών και στην παραγωγή ενέργειας με χρήση υδρογόνου.
Απολιγνιτοποίηση και το Ταμείο Ανάκαμψης
Χρονιά «κλειδί» στην διαδικασία της απολιγνιποιήσης θα είναι το 2021 με το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων Μεγαλόπολη 3 και η Καρδιά 3 και 4 και την απορρόφηση του κοινωνικού πακέτου για τις λιγνιτικές περιοχές. Την ίδια ώρα που ωριμάζουν 16 μεγάλες επενδύσεις με συνολικό μπάτζετ που μπορεί να φτάσει και τα 9 δισ. ευρώ, πολλές από τις οποίες είναι έτοιμες να προχωρήσουν προς υλοποίηση.
Ειδικότερα, φέτος, από το κοινωνικό «πακέτο» ύψους 107 εκατ. ευρώ για την επόμενη διετία για την στήριξη της απασχόλησης στις λιγνιτικές περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης ενέκρινε η Κυβερνητική Επιτροπή για την απολιγνιτοποίηση, θα δοθούν 50 εκατ. ευρώ. Το πακέτο θα αξιοποιηθεί για την υλοποίηση μέσω του Οργανισμού Ανάπτυξης Εργατικού Δυναμικού (ΟΑΕΔ) 4 προγραμμάτων για τη στήριξη της απασχόλησης στις περιοχές αυτές όπου οι κάτοικοι εμφανιζονται κάθε άλλο έτοιμοι για την μεγάλη αυτή μετάβαση. Σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της διαΝΕΟσις στους πέντε “λιγνιτικούς” δήμους, όπου βρίσκονται τα εργοστάσια και τα ορυχεία σε Εορδαία και Κοζάνη στον νομό Κοζάνης, στους δήμους Αμυνταίου και Φλώρινας στον νομό Φλώρινας, και στο δήμο Μεγαλόπολης στην Αρκαδία, οι κάτοικοι κάθε άλλα παρά έτοιμοι είναι για τη μετάβαση αυτή.
Επενδύσεις έως και 9 δισ. ευρω
Οι δημόσιες και ιδιωτικές επενδύσεις, με τη συμβολή και του ευρωπαϊκού Ταμείου Ανάκαμψης, θα ανέλθουν σε 8 – 9 δισ. ευρώ, φθάνοντας στο ίδιο ύψος με τις επενδύσεις που υλοποιήθηκαν ενόψει των Ολυμπιακών Αγώνων. Μεγάλο ζητούμενο είναι να προωθηθούν έγκαιρα οι επενδύσεις και να καταστεί δυνατό να αναπληρωθούν πλήρως οι θέσεις εργασίας που θα χαθούν στις «λιγνιτικές» περιοχές.
Μεγάλες αποκρατικοποιήσεις σε εξέλιξη
Χρονιά ιδιωτικοποιήσεων στον τομέα της ενέργειας είναι το έτος που μόλις ξεκίνησε. Μέσα σ’αυτή τη χρονιά στόχος του ΥΠΕΝ είναι να έχουν ολοκληρωθεί οι αποκρατικοποιήσεις των ΔΕΠΑ Υποδομών, ΔΕΠΑ Εμπορίας, ΔΕΔΔΗΕ, Υπόγεια Αποθήκη Αερίου στη Ν. Καβάλα και της ΛΑΡΚΟ.
Στο α’ εξάμηνο η πώληση του 24% του ΔΕΔΔΗΕ
Η πιο πρόσφατη πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος είναι εκείνη για την ιδιωτικοποίηση του ΔΕΔΔΗΕ με την πώληση του 49% των μετοχών από τη ΔΕΗ. Η Η προθεσμία για την υποβολή προτάσεων εκδήλωσης ενδιαφέροντος λήγει στις 29 Ιανουαρίου 2021 και ο Κ. Χατζηδάκης εκετιμά ότι η πώληση θα έχει ήδη ολοκληρωθεί μέσα στο πρώτο εξάμηνο του έτους.
Δύο διαγωνισμοί για τη ΛΑΡΚΟ
Την παράταση έως την 1η Φεβρουαρίου για την εκδήλωση ενδιαφέροντος στο διαγωνισμό για τη ΛΑΡΚΟ ανακοίνωσε το ΤΑΙΠΕΔ. Η αρχική προθεσμία ήταν εκδήλωσης ενδιαφέροντος για τη μίσθωση του εργοστασίου της Λάρυμνας και του μεταλλείου στο Λούτσι η 11η Ιανουαρίου. Επίσης, παρατείνεται για τις 15 Ιανουαρίου η περίοδος για την υποβολή διευκρινιστικών ερωτημάτων που έληγε στις 16 Δεκεμβρίου.
Σε εξέλιξη οι διαγωνισμοί για τις ΔΕΠΑ Υποδομών και Εμπορίας
Η τελική φάση των διαγωνισμών για τις ΔΕΠΑ Υποδομών και Εμπορίας μετατέθηκε επίσης για την εφετινή χρονιά. Η υποβολή δεσμευτικών προσφορών για την ΔΕΠΑ Εμπορίας μετατέθηκε από τον Δεκέμβριο του 2020 για τον Μάρτιο του 2021 ενώ για τη ΔΕΠΑ Υποδομών, σύμφωνα με το νέο χρονοδιάγραμμα η προθεσμία υποβολής οικονομικών προτάσεων μεταφέρεται από τον Ιανουάριο του 2021 ένα μήνα μετά.
Τρία σχήματα για την υπόγεια αποθήκη Φυσικού Αερίου
Μεγάλης σημασίας είναι και ο διαγωνισμός για την Υπόγεια Αποθήκη Φυσικού Αερίου στην Καβάλα με τον οποίο θα γίνει η παραχώρηση για 50 χρόνια της χρήσης και εκμετάλλευσης του υπόγειου φυσικού χώρου που προέκυψε μετά από την εξόρυξη του κοιτάσματος φυσικού αερίου «Νότια Καβάλα».
Τρία είναι τα επενδυτικά σχήματα που κατέθεσαν Εκδήλωση Ενδιαφέροντος για την παραχώρηση της χρήσης, ανάπτυξης και εκμετάλλευσης του υπόγειου φυσικού χώρου που προκύπτει από το σχεδόν εξαντληθέν κοίτασμα φυσικού αερίου «Νότια Καβάλα», με σκοπό τη μετατροπή του σε χώρο αποθήκευσης φυσικού αερίου.
Ειδικότερα, ενδιαφέρον εκδήλωσαν οι εξής (με αλφαβητική σειρά):
- CHINA MACHINERY ENGINEERING CO. LTD. (CMEC) – MAISON GROUP
- ENERGEAN OIL & GAS ΕΝΕΡΓΕΙΑΚΗ ΑΙΓΑΙΟΥ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΩΓΗΣ ΥΔΡΟΓΟΝΑΝΘΡΑΚΩΝ
- ΔΕΣΦΑ – ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ
Τα μεγάλα στοιχήματα του Εξοικονομώ και της ηλεκτροκίνησης
Σε εξέλιξη βρίσκονται τα προγράμματα του «Εξοικονομώ – Αυτονομώ» που ήδη έχει ανακοινωθεί ότι θα υπάρξει και επόμενος κύκλος του μέσα στο α’ εξάμηνο του 2021 και η παράταση του προγράμματος «Κινούμαι Ηλεκτρικά» και μετά το τέλος του 2021. Στόχος του υπουργείου είναι να καταφέρει να φτάσει μέσω του Εξοικονομώ – Αυτονομώ τις 60.000 ανακαινίσεις κτιρίων μέσα στο 2021 και στο πλαίσιο της ηλεκτροκίνησης να προχωρήσει η δημιουργία των ιδιωτικών και δημόσιων σημείων φόρτισης των ηλεκτρικών οχημάτων ώστε να μπορέσει να ξεκινήσει όντως στην πράξη η μετάβαση σε ένα νέο μοντέλο κίνησης των
