Πως μπορεί η Λογοθεραπεία να βοηθήσει στην καθυστέρηση Ομιλίας. Της λογοθεραπεύτριας Δ.Κουτσονάσιου

KAΘΥΣΤΕΡΗΣΗ ΟΜΙΛΙΑΣ, ένα άρθρο της Λογοθεραπεύτριας Δήμητρας Κουτσονάσιου

Πως μπορεί η Λογοθεραπεία να βοηθήσει στην καθυστέρηση Ομιλίας:

Η καθυστέρηση της ομιλίας είναι μια αναπτυξιακή διαταραχή η οποία εστιάζει  στην δυσκολία του παιδιού να κατακτήσει τα αναπτυξιακά ορόσημα, δηλαδή να αποκτήσει τις ικανότητες που αντιστοιχούν στην χρονολογική του ηλικία. Πολλοί γονείς ανησυχούν για το πότε θα μιλήσει το παιδί τους ή γιατί το εκφραστικό λεξιλόγιο του παιδιού είναι ελλιπές συγκριτικά με παιδιά της ίδιας ηλικίας.
Για να παρέμβουμε στην καθυστέρηση ομιλίας θα πρέπει να γνωρίζουμε τα αναπτυξιακά ορόσημα , (τα στάδια ανάπτυξης ανά ηλικία) και έπειτα να διαμορφώσουμε ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα ανάλογα με τις ανάγκες του παιδιού. Ας μην ξεχνάμε ότι κάθε παιδί είναι διαφορετικό και γι’ αυτό μπορεί να υπάρξει κάποια απόκλιση στις χρονικές περιόδους κατάκτησης των δεξιοτήτων που αναφέρονται. Αν η απόκλιση είναι μεγαλύτερη από έξι μήνες, τότε θα πρέπει να απευθυνθείτε έγκαιρα σε έναν λογοθεραπευτή. Η πρώιμη παρέμβαση θα βοηθήσει να αποφευχθούν  δευτερογενείς συνέπειες, όπως χαμηλά επίπεδα αυτοεκτίμησης, μειωμένη επικοινωνία, δυσκολία στην ανάπτυξη κοινωνικών σχέσεων  και μαθησιακές δυσκολίες.

Ποιοι είναι οι παράγοντες που επηρεάζουν την καθυστέρηση ομιλίας:

• Περιγεννητικοί παράγοντες. Οι επιπλοκές κατά τη διάρκεια του τοκετού επηρεάζουν την ανάπτυξη του λόγου. Επίσης ο πρόωρος τοκετός και το χαμηλό βάρος γέννησης αποτελούν παράγοντες επικινδυνότητας.
  • Το σημαντικότερο ρόλο όπως έχει διαπιστωθεί παίζουν οι γενετικοί παράγοντες. Η κληρονομική προδιάθεση, περίπου το 39% των παιδιών με καθυστέρηση λόγου έχουν συγγενή πρώτου βαθμού είτε με την ίδια διαταραχή είτε με ιστορικό γλωσσικής ανεπάρκειας.
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες. Οι κακές συνθήκες διαβίωσης , τα μειωμένα γλωσσικά ερεθίσματα, το ανεπαρκές γλωσσικό πρότυπο στην οικογένεια, η διγλωσσία, η ψυχοσυναισθηματική στέρηση καθώς και η κακοποίηση του παιδιού σχετίζονται με την καθυστέρηση γνωστικών και γλωσσικών λειτουργιών.
  • Η μέση ωτίτιδα συχνά συνοδεύεται από προσωρινή απώλεια ακοής και μπορεί να οδηγήσει σε χρόνια ακουστική έκπτωση με επιπτώσεις στην έναρξη της ομιλίας.
  • Αρκετά συχνή είναι η Αναπτυξιακή Ανωριμότητα. Όπως είναι γνωστό το κάθε παιδί έχει το δικό του ρυθμό ανάπτυξης, σε κάποια λοιπόν η νευρολογική ωρίμανση γίνεται με αρκετά αργό ρυθμό με αποτέλεσμα να έχουμε και την πιο καθυστερημένη έναρξη της ομιλίας τους.

Χρήσιμες συμβουλές για την ενίσχυση του λόγου του παιδιού σας :

Τα παιδιά είναι βιολογικά προγραμματισμένα για να μιλήσουν. Πόσο γρήγορα και σωστά θα γίνει αυτό, εξαρτάται όμως και από τη δική μας συνεισφορά στην εκπαίδευση τους.
Όπως προαναφέρθηκε, η καθυστέρηση λόγου αντιμετωπίζεται με εξειδικευμένη λογοθεραπεία, μέσω τεχνικών που ποικίλλουν ανάλογα με το κάθε παιδί. Σημαντική βέβαια βοήθεια προσφέρει και η συμβουλευτική γονέων. Οι γονείς καλούνται να αναπτύξουν μεγαλύτερη λεκτική επικοινωνία με το παιδί, να είναι υπομονετικοί και υποστηρικτικοί απέναντί του. Παρακάτω αναφέρονται κάποιες συμβουλές για την ενίσχυση της ομιλίας του παιδιού σας:

• Παρέχουμε ορθά γλωσσικά μοντέλα:χρησιμοποιούμε απλές προτάσεις στα μικρά παιδιά (κάτω των τριών χρόνων) αλλά πάντοτε με ορθές παραγωγές λέξεων. Δε χρησιμοποιούμε «μωρουδίστικες» λέξεις.
  • Ονομάζουμε ότι βλέπουμε γύρω μας:ειδικά μέχρι την ηλικία των τριών χρόνων όπου το παιδί αυξάνει ραγδαία το λεξιλόγιο του.
  • «Χτίζουμε» πάνω στις προτάσεις των παιδιών: από την ηλικία των 2 χρόνων όπου το παιδί αρχίζει να βάζει δύο λέξεις μέσα στην πρόταση, προσθέτοντας 1-3 λέξεις στην υπάρχουσα πρόταση. Πχ. όταν το τρίχρονο παιδί λέει «να παίξουμε με το ποδήλατο», ο ενήλικας επαναλαμβάνει και προσθέτει «να παίξουμε με το ποδήλατο στην αυλή.»
• Χρησιμοποιούμε λιγότερο συνηθισμένες λέξεις για να περιγράψουμε πράγματα:π.χ. «το φαγητό είναι νόστιμο» έναντι «το φαγητό είναι καλό»