Το άρθρο του δημοσιογράφου Ανδρέα Γιουρμετάκη για μείωση του ωραρίου των καταστημάτων λόγω της ενεργειακής κρίσης
ΤΟ 1979 με κυβέρνηση Κων. Καραμανλή (του λεγόμενου «εθνάρχου») και με υπουργό Συντονισμού τον πατέρα του σημερινού πρωθυπουργού Κωνσταντίνο Μητσοτάκη (ο οποίος μόλις είχε ενταχθεί στην κυβέρνηση της Ν.Δ. ως «διεύρυνση προς το Κέντρο», προερχόμενος από το κόμμα Νεοφιλελεύθερων που είχε ιδρύσει με τον Παύλο Βαρδινογιάννη) είχε περιορίσει το ωράριο των καταστημάτων για λόγους εξοικονόμησης ενέργειας. Ένα dejavu δηλαδή, της σημερινής απειλής για μείωση του ωραρίου των καταστημάτων εξαιτίας τότε της πετρελαϊκής κρίσης… Ακριβώς 43 χρόνια πριν! Σε εποχές που οι Λαρισαίοι διασκέδαζαν μέχρι πρωίας σχεδόν επτά ημέρες την εβδομάδα…
ΜΟΛΙΣ είχα μπει στη δημοσιογραφία. Πιτσιρικάς βεβαίως, με διάθεση να ζήσω την ασύγκριτη περιπέτεια του να «ζεις την ιστορία από μέσα» και να την εξιστορείς με την ιδιότητα του «επαγγελματία περίεργου» στους αναγνώστες… Μόνον αναγνώστες τότε, καθώς στην Ελλάδα υπήρχε μόνο κρατική τηλεόραση (και δη ασπρόμαυρη) που ολοκλήρωνε το πρόγραμμα της στις 12 τα μεσάνυχτα με δελτίο ειδήσεων και τον εθνικό ύμνο. Μόνο κρατική επίσης ραδιοφωνία υπήρχε. Και πολλές εφημερίδες τις οποίες ο κόσμος τιμούσε με υψηλές (τεράστιες για τα σημερινά δεδομένα) κυκλοφορίες.
ΣΤΗ ΛΑΡΙΣΑ κυκλοφορούσαν δύο εφημερίδες, η ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ κι ο ΗΜΕΡΗΣΙΟΣ ΚΗΡΥΚΑΣ. Οι δημοσιογράφοι παρ’ ότι έντονα ανταγωνιστικοί (φιλόδοξοι γαρ) εκείνη την εποχή μπορεί να δουλεύαμε σε «αντίπαλα» φύλλα αλλά, ήμασταν φίλοι… Έτσι, αποφασίσαμε με τον Παναγιώτη Συμπόνη (τον αλησμόνητο σκιτσογράφο της «Ελευθερίας») ν’ αναζητήσουμε στην νυχτερινή Λάρισα τις αντιδράσεις για τον περιορισμό του ωραρίου λειτουργίας των κέντρων διασκέδασης… Το ρεπορτάζ ξεκινούσε στις δέκα το βράδυ και τελείωνε στις δύο το πρωί κι ήταν μια σπουδή στο λεγόμενο «ελληνικό δαιμόνιο». Αυτό που αποτελεί χαρακτηριστικό της φυλής και ορίζεται ως «η αίσθηση της υπεροχής του νεοέλληνα απέναντι στους «κουτσόφραγκους» και τα «αμερικανάκια»…»
ΣΤΗΝ ΟΔΟ Δήμητρας, λειτουργούσε το μπαρ («κωλάδικο» θα το χαρακτηρίζαμε σήμερα) «Μπαχάμες». Μας υποδέχτηκε ο ιδιοκτήτης του, ένας ωραίος τύπος της Λαρισινής νύχτας, ο, αν θυμάμαι καλά το όνομα του, Στέργιος Λιαγκούμης… Μας κέρασε και μπήκαμε κατ’ ευθείαν στο θέμα:
— Πως αντιμετωπίζετε τον περιορισμό της λειτουργίας των νυχτερινών κέντρων ως τις δύο μετά τα μεσάνυχτα; Τον ρωτήσαμε…
— Γέλασε…«Γράψ’το όπως» το λέω, είπε:
— Τα καράβια τα μεγάλα, δεν βουλιάζουν στα ρηχά!…
ΑΥΤΟΣ ήταν τελικά και ο τίτλος του ολοσέλιδου ρεπορτάζ που δημοσιεύτηκε στην «Ελευθερία» μιας Κυριακής του 1979. Το ρεπορτάζ ήταν μια ξενάγηση στις άπειρες εκδοχές του λεγόμενου «ελληνικού δαιμόνιου», που ως όρος συμπυκνώνει την αδυναμία της κοινωνίας μας να προσαρμοστεί σε νέα δεδομένα όταν επίκειται το ξεβόλεμα της. Τι ανακαλύψαμε σ’ αυτή την πολυήμερη νυχτερινή περιπολία; Ανακαλύψαμε καταστήματα που λειτουργούσαν με κεριά αντί για ηλεκτρικό φως για να επιχειρηματολογήσουν αργότερα στην δικαιοσύνη, όταν η υπόθεση τους θα έφτανε στη δικαστική αίθουσα, ότι λειτουργούσαν χωρίς να επιβαρύνουν περαιτέρω το ενεργειακό πρόβλημα της χώρας! Καταστήματα που λειτουργούσαν με μαύρες κουρτίνες συσκότισης στις πόρτες και τα παράθυρα (όπως επί κατοχής) και με κλειδωμένη την εξώπορτα που άνοιγε με συνθηματικό χτύπημα!…
ΑΛΛΑ το εκπληκτικότερο ήταν αυτό που συνέβη ένα μήνα μετά. Όταν η πολιτεία είχε αποκωδικοποιήσει τη συμπεριφορά που συμπύκνωσε ο αφορισμός «τα καράβια τα μεγάλα δεν βουλιάζουν στα ρηχά»… Μας κάλεσε ο νομάρχης (ένας εξαίρετος φίλος έκτοτε, ο Γ. Λαμπρινάκος που έφυγε πρόσφατα από τη ζωή) και μας ανακοίνωσε ότι η υπουργική εγκύκλιος που όριζε ότι «τα κέντρα διασκέδασης πρέπει να κλείνουν υποχρεωτικώς στις δυο τα μεσάνυχτα» συμπληρώνεται με τη διευκρίνιση «…και να ανοίγουν για την επόμενη ημέρα στις έξη το πρωί»!… Για προφανείς βεβαίως λόγους που εύκολα μπορεί ο καθένας να καταλάβει αφού το «ελληνικό δαιμόνιο» είχε κάνει για άλλη μια φορά το θαύμα του: Τα νυχτερινά κέντρα έκλειναν στις δυο τα μεσάνυχτα για πέντε λεπτά με τους θαμώνες μέσα και στις δυο και πέντε άνοιγαν υποτίθεται για την επόμενη ημέρα!
ΔΕΝ ΞΕΡΩ αν η πιθανολογούμενη και διαρκώς διαψευδόμενη είδηση για μείωση του ωραρίου των καταστημάτων γίνει πραγματικότητα το φετινό χειμώνα εξ’ αιτίας της ενεργειακής κρίσης… Αλλά, αν γίνει θα ξαναβγώ στο νυχτερινό ρεπορτάζ για να διαπιστώσω πόσο καινοτόμο μπορεί ν’ αποδειχθεί το ελληνικό δαιμόνιο… Γιατί, αυτή τη φορά θα έχουμε και το άλλοθι της καραντίνας… Που μας έκλεισε μέσα και μας στέρησε ημέρες χαράς και διασκέδασης που «πρέπει» ν’ αναπληρώσουμε…
