Το Jukebox είναι ένα ημιαυτόματο μηχάνημα αναπαραγωγής μουσικής. Πήρε τ’ όνομά του από την λέξη juke, που στην αφροαμερικάνικη αργκό σημαίνει χορός, πανδαιμόνιο, και τη λέξη box, που σημαίνει κουτί.
Δημιουργός του ήταν ο Λούις Γκλας, ένα τοπικό στέλεχος της «Τζένεραλ Ηλέκτρικ». Μέσα σε ξύλινο κουτί τοποθέτησε ένα φωνογράφο Έντισον με 4 ακουστικούς σωλήνες και μία υποδοχή για νομίσματα. Ο καθένας με 5 σεντς μπορούσε να ακούσει το αγαπημένο του τραγούδι.
Το πρώτο τζουκ-μποξ τοποθετήθηκε στις 23 Νοεμβρίου 1889 σ’ ένα σαλούν του Σαν Φρανσίσκο, εντυπωσιάζοντας τους θαμώνες του.
Στις αρχές του 20ου αιώνα οι κύλινδροι αντικαθίστανται από πλάκες γραμμοφώνου και αργότερα με δίσκους 45 στροφών. Το 1927 γίνεται ηλεκτρικό.
Το τζουκ-μποξ γνώρισε μεγάλη άνθηση στις ΗΠΑ την εποχή της Ποτοαπαγόρευσης και της Μεγάλης Ύφεσης τη δεκαετία του ’30. Το συναντάμε σε εστιατόρια, μπαρ και κλαμπ, όπου ο κόσμος μπορούσε να ακούσει τις αγαπημένες του επιτυχίες, να χορέψει και να ξοδέψει λίγα σεντς.
Στις μέρες μας, το τζουκ-μποξ είναι συλλεκτικό αντικείμενο, ιδιαίτερα τα «Βούρλιτζερ», που είναι αληθινά έργα τέχνης. Στην αγορά κυκλοφορούν τζουκ μποξ, που παίζουν CD, ακόμη και MP3.
Το τζούκμποξ είναι ταυτισμένο στο λαϊκό υποσυνείδητο με την έκρηξη του
Rock ‘n’ Roll και στη χώρα μας με τους λαϊκούς καημούς της δεκαετίας του ’50 και του ’60.
Άρχισαν να εξαφανίζονται στο τέλος της δεκαετίας του 70′ ,τότε είχαν φτάσει να δέχονται τάλιρο για κάθε τραγούδι
Σήμερα αποτελούν φετιχ κάποιον ανθρώπων και μάλιστα ακόμα και στην Τρικαλινή κοινωνία ιδιαίτερα γνωστοί όπως ο υπουργός ψηφιακής διακυβέρνησης που ένα τέτοιο μηχάνημα κοσμεί το γραφείο του στο υπουργείο στην Αθήνα και άλλοι πολλοί vintage .Παράλληλα με τους συλλέκτες, υπάρχουν και άνθρωποι που ασχολούνται με τον συγκεκριμένο χώρο τεχνικά, δηλαδή αναπαλαιώνουν, ανακατασκευάζουν Juke-Box και τα πωλούν στους ενδιαφερόμενους .Ένας από αυτούς είναι και ο Μάκης Βότσιος από το Βαλτινό ο οποίος ασχολείται επαγγελματικά με το σπορ και μάλιστα έχει δώσει μηχανήματα σε πολλούς επώνυμους ανθρώπους των Αθηνών οι οποίοι πιστέψτε με είναι αρκετοί …
Την σημερινή εποχή,τα τζούκ-μπόξ στην Ελλάδα είναι σπάνια, η δε τιμή τους εξαρτάται από την κατάσταση στην οποία βρίσκονται. Οι ειδικοί των τζούκ-μπόξ υποστηρίζουν ότι τα Wurlitzer είναι τα πιο σπάνια στον κόσμο. Η τιμή τους σπάνια πέφτει κάτω από 7.000 ευρώ. Αν κάποιος θέλει να κάνει μια γενική ανακατασκευή σε ένα juke box για να το φτιάξει σαν καινούργιο, τότε ίσως χρειαστεί να ξοδέψει ακόμη και 7.000 ευρώ!!!Οταν τα επισκευάζουμε, δέχονται κέρματα μισού ευρώ με τα οποία επιλέγεις δύο τραγούδια.
